× https://formafzar.com/form/odxi6
میراثی بی‌پارادایم؛ صنایع‌دستی میان هنر و صنعت

میراثی بی‌پارادایم؛ صنایع‌دستی میان هنر و صنعت

در ادبیات توسعه فرهنگی، صنایع‌دستی معمولاً در زمره حوزه‌هایی قرار می‌گیرد که در تقاطع اقتصاد محلی، میراث ناملموس و نظام‌های دانشی بومی شکل می‌گیرند. این ویژگی دوگانه سبب می‌شود که مدیریت آن صرفاً با منطق تولید صنعتی یا صرفاً با رویکرد حفاظت فرهنگی قابل‌توضیح نباشد. در ایران اما به نظر می‌رسد دقیقاً همین پیچیدگی ماهوی به یکی از نقاط مبهم در سیاست‌گذاری تبدیل شده است. با وجود گستره کم‌نظیر رشته‌های صنایع‌دستی، پراکندگی جغرافیایی تولید و نقش تاریخی آن در اقتصاد مناطق مختلف کشور، این حوزه در بسیاری از مباحث کلان توسعه‌ای کمتر به‌عنوان یک مسئله ساختاری موردتوجه قرار گرفته است. پرسش اساسی اینجاست که چرا یکی از قدیمی‌ترین نظام‌های تولید فرهنگی در ایران هنوز در سطح سیاست‌گذاری با یک چارچوب تحلیلی منسجم مواجه نشده است. از سوی دیگر تحولات چند دهه اخیر در اقتصاد جهانی صنایع فرهنگی، جایگاه صنایع‌دستی را در بسیاری از کشورها از یک فعالیت سنتی به بخشی از زنجیره اقتصاد خلاق ارتقا داده است؛ حوزه‌ای که به واسطه پیوند میان دانش بومی، طراحی معاصر، گردشگری فرهنگی و بازارهای جهانی می‌تواند به یکی از موتورهای توسعه محلی تبدیل شود. در چنین فضایی این پرسش اهمیت پیدا می‌کند که صنایع‌دستی ایران تا چه اندازه توانسته در این تحولات جایگاه خود را بازتعریف کند. آیا سیاست‌های موجود توانسته‌اند میان تولید سنتی، بازار معاصر و نظام آموزش و پژوهش پیوند ایجاد کنند یا آنچه شکل‌گرفته مجموعه‌ای از برنامه‌های پراکنده و کوتاه‌مدت بوده است که هنوز به یک راهبرد توسعه‌ای تبدیل نشده‌اند. هم‌زمان مجموعه‌ای از نشانه‌ها در سال‌های اخیر توجه پژوهشگران را به وضعیت این حوزه جلب کرده است؛ از تغییر الگوهای تولید و مصرف در بازار صنایع‌دستی گرفته تا تحول در ساختارهای اشتغال محلی، مهاجرت نیروهای ماهر، و تغییر نسبت میان دانش سنتی و آموزش رسمی در این حوزه. هر یک از این تحولات پرسش‌های مهمی را درباره آینده صنایع‌دستی ایران مطرح می‌کند: آیا زیرساخت‌های مدیریتی و سیاستی موجود قادر به‌مواجهه با این دگرگونی‌ها هستند؟ نقش نهادهای علمی و پژوهشی در تحلیل این تحولات چه بوده است؟ و مهم‌تر از همه اینکه در غیاب یک نظام داده‌محور و تحلیل‌محور، تصمیم‌گیری درباره آینده این حوزه بر چه مبنایی صورت می‌گیرد. همین پرسش‌ها زمینه‌ای است که در ادامه گزارش و در گفت‌وگو با کارشناسان به مناسبت آغاز هفته صنایع‌دستی این حوزه موردبررسی قرار می‌گیرد.

احتمال وقوع گرمای بی‌سابقه و بحران مواد غذایی

هشدار سازمان ملل درباره بازگشت پدیده «ال‌نینو»

احتمال وقوع گرمای بی‌سابقه و بحران مواد غذایی

سازمان ملل متحد با استناد به یافته‌های جدید سازمان جهانی هواشناسی (WMO)، نسبت به بازگشت قریب‌الوقوع پدیده اقلیمی «ال‌نینو» و پیامدهای ویرانگر آن هشدار داد. بر اساس این گزارش، احتمال ۸۰ درصدی برای شکل‌گیری این الگو تا پیش از شهریورماه و تداوم آن تا آبان‌ماه ۱۴۰۵ وجود دارد که می‌تواند رکورد دمای جهانی را بار دیگر جابه‌جا کرده و بحران‌های محیط‌زیستی و اقتصادی گسترده‌ای در سطح بین‌المللی ایجاد کند.





سیل‌زدگان فرامــــوش شدند

گزارشی از سیلاب سنگین «جهرم» که زیر اخبار بمباران دیده نشد

سیل‌زدگان فرامــــوش شدند

وقتی سیل آمد، سقف امید کسبه شهر همراه دیوارهای بازار جهرم، فروریخت. چهارهزار میلیارد تومان سرمایه، در یک شب بارانی و در چشم‌برهم‌زدنی به گِل‌ولای نشست. حالا بازاریان با کوهی از بدهی‌های بانکی و مغازه‌های به‌گِل‌نشسته دست‌وپنجه نرم می‌کنند. مردمی که انگار صدایشان به جایی نمی‌رسد. کارد به استخوان مردم رسیده که مطالبه بررسی ابعاد خسارت سیلاب فروردین‌ماه به نمازجمعه کشیده است. اینجا جهرم است؛ شهری که در روزهای بمباران کشور، سیلی سنگین به خود دید و فراموش شد.





سنجاب ایرانی مهندس بلوط‌زارهای زاگرس

حیات وحش زاگرس

سنجاب ایرانی مهندس بلوط‌زارهای زاگرس





نساجـی تشنـــــه آب

نساجـی تشنـــــه آب

نام زاینده‌رود سال‌هاست با خشکسالی و کم‌آبی گره خورده است. اما در فاصله‌ای نه‌چندان دور از این رودخانه، کارخانه‌های نساجی همچنان بخشی از نخ، پارچه و محصولات پوشاک کشور را تولید می‌کنند؛ صنعتی که شاید کمتر از کشاورزی با بحران آب شناخته شود، اما وابستگی آن به این منبع حیاتی کمتر نیست. آب در صنعت پوشاک حضوری پنهان اما تعیین‌کننده دارد. از مزارع پنبه و تولید الیاف گرفته تا فرایندهای رنگرزی، چاپ و تکمیل پارچه، تقریباً هیچ حلقه‌ای از زنجیره تولید نساجی بدون آب معنا پیدا نمی‌کند. به همین دلیل، کمبود آب می‌تواند بر هزینه تولید، سرمایه‌گذاری، اشتغال و حتی آینده رقابت‌پذیری این صنعت اثر بگذارد. البته این نگرانی محدود به ایران نیست. در سال‌های اخیر، بحران آب به یکی از موضوعات اصلی در گزارش‌ها و نشست‌های بین‌المللی صنعت مد تبدیل شده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که کمبود آب در آینده می‌تواند به‌اندازه انرژی و مواد اولیه، سرنوشت صنعت پوشاک را تحت‌تأثیر قرار دهد.





اهالی ۸ روستا در خراسان رضوی برای تأمین آب شرب، روزانه ۱۰ کیلومتر راه را تا نزدیک‌ترین شهر طی می‌کنند

زیر بارِ «آب‌بَــــــــری»

| پیام ما | اهالی هشت روستای «حسین‌آباد»، «خیرآباد»، «قاسمی»، «علی‌آباد»، «قره‌خان»، «نعیم‌آباد»، «سلیمانی» و «سعدآباد» در شهرستان «میان‌جلگه» خراسان رضوی، مجبور هستند برای تأمین آب شرب روزانه ۱۰ کیلومتر راه را تا شهرستان «عشق‌آباد» طی کنند. این شهروندان آب موردنیاز خود را از پارک‌ها و اماکن عمومی این شهر برداشت می‌کنند. موضوعی که موجب اعتراض شهرداری نیز شده است. اهالی می‌گویند آبی که در شبکه آب‌رسانی روستاهاست به میزانی شور است که حتی برای استحمام مناسب نیست. مدیر آبفای شهرستان تأیید می‌کند و فرماندار می‌گوید به‌زودی انتقال آب از چاه جدید انجام و طرح نهایتاً تا نیمه تیر، به بهره‌برداری می‌رسد. بااین‌همه حتی یک تانکر برای آب‌رسانی به این هشت روستا اعزام نمی‌شود تا شاید بخشی از مشکل تأمین آب یعنی جابه‌جایی گالن‌های آب تا ۱۰ کیلومتر را حل کند.

زیر بارِ «آب‌بَــــــــری»
گذار از آب به توسعه  در پساجنگ

گذار از آب به توسعه در پساجنگ





استرس پساجنگ در کمیـــن ایرانیـــــان

«پیام ما» از وضعیت سلامت روان ایرانیان، دو ماه پس از آتش‌بس گزارش می‌دهد

استرس پساجنگ در کمیـــن ایرانیـــــان

بیش از دو ماه از پایان جنگ چهل‌روزه در ایران می‌گذرد، جنگی که پس از دو بحران دیگر بر جامعه ایران تحمیل شد و بسیاری از شهروندان را در سراسر کشور تحت‌تأثیر قرار داد، این وضعیت موجب شده است تا بسیاری نگران تشدید اختلال‌هایی مانند «سندروم اختلال استرس پس از حادثه» در ایران شوند. به گفته مقامات سازمان بهزیستی پیش‌بینی می‌شود که ۲۰ درصد جامعه دچار این اختلال شوند، اگرچه رئیس «انجمن روان‌پزشکی ایران» در گفت‌وگو با «پیام ما» می‌گوید که افراد حادثه‌دیده ممکن است شرایط بدتری را تجربه کنند.





زندگـــــی در تعلیــــق

جنگ برای بسیاری از زنان با پایان حملات متوقف نشد فقر، ناامنی شغلی و ازدست‌رفتن درآمد همچنان ادامه دارد

زندگـــــی در تعلیــــق

نزدیک به دو ماه است که آتش‌بسی شکننده برقرار شده، اما هنوز تصویری روشن از آینده درگیری‌ها یا سرنوشت توافق وجود ندارد. این در حالی است که بسیاری از زنان همچنان با پیامدهای اقتصادی و اجتماعی جنگ و شرایط دشوار اقتصادی کشور روبه‌رو هستند؛ زنانی که به‌تنهایی مسئولیت تأمین معاش خانواده را بر عهده دارند یا کسب‌وکارهای کوچکشان در پی اختلال‌های اقتصادی و اینترنتی آسیب‌های جدی دیده است. اگرچه هنوز آمار دقیقی از ابعاد این بحران منتشر نشده است، اما روایت‌های زنان نشان می‌دهد که فشارهای معیشتی و مسئولیت‌های روزمره بیش از گذشته بر دوش آنها سنگینی می‌کند.





مروری بر ابتکار UN80 و برنامه اصلاحات حکمرانی در سازمان ملل متحد

زیر سقف چهل هزار قطعنامه

اصلاحات در سازمان ملل متحد موضوع تازه‌ای نیست. از دهه‌ها پیش مباحثی درباره اصلاح شورای امنیت، جایگاه حق وتو، آینده شورای قیمومیت و نحوه تصمیم‌گیری در ارکان اصلی سازمان ملل مطرح بوده است و در برخی موارد نیز به نتایج عملی منجر شده است. بااین‌حال، ابتکار «UN80» که در مارس ۲۰۲۵ به ابتکار «آنتونیو گوترش»، دبیرکل سازمان ملل متحد، آغاز شد، از جهاتی با تلاش‌های اصلاحی پیشین تفاوت دارد. این ابتکار بر سه محور اصلی شامل افزایش کارایی و اثربخشی دبیرخانه، بازبینی مأموریت‌های سازمان ملل و بررسی اصلاحات ساختاری در سطح کل نظام سازمان ملل استوار است. از زمان آغاز این فرایند، مجمع‌عمومی از این ابتکار حمایت کرده، سازوکارهایی برای بازنگری مأموریت‌ها ایجاد شده و گزارش‌ها و مطالعات متعددی درباره گزینه‌های اصلاحی منتشر شده‌اند. اکنون و با انتشار گزارش پیشرفت در می ۲۰۲۶، به نظر می‌رسد مرحله تشخیص مسائل و طراحی اولیه اصلاحات تا حد زیادی پشت سر گذاشته شده و UN80 وارد مرحله تصمیم‌گیری و اجرای تدریجی پیشنهادها شده است؛ مرحله‌ای که موفقیت آن بیش از هر زمان دیگری به همکاری و اراده سیاسی کشورهای عضو وابسته خواهد بود.

زیر سقف چهل هزار قطعنامه
رونمایی از تمبر «دلفین گوژپشت خلیج فارس»

نوری پیشگام حوزه مسئولیت اجتماعی شد

رونمایی از تمبر «دلفین گوژپشت خلیج فارس»