«یکی-دو روز زودتر رسیده بودیم،‌ سه بز کوهی تلف‌شده زنده می‌ماندند»، این گفته «محمد پیروزی» از اهالی روستای صالح‌آباد بندرلنگه است. این روزها فیلمی از او که به‌همراه «محمد دژپناه»، «محمد علیشاپور» و «محمد راه‌نشین» در شبکه‌های اجتماعی به‌شکل گسترده پخش شده که ۲۴ فرد کل و بز را نجات می‌دهند. آنها حدود هشت ساعت در حال امدادرسانی بودند و درنهایت حوالی ۹ شب به خانه برگشتند و ویدئویی کوتاه را در صفحه شخصی‌شان در اینستاگرام گذاشتند. فیلم نه‌تنها در اینستاگرام بلکه در سایر شبکه‌های اجتماعی به‌سرعت دست‌به‌دست شد و آنها را به شخصیت‌هایی شناخته‌شده بدل کرد.

۳۱ بهمن‌ماه ۱۴۰۳، به پیشنهاد وزارت کشور، جلسه‌ای با حضور همه وزرا برگزار شد و مصوباتی برای کاهش تنش آب شرب در تهران و برخی شهرها به‌همراه داشت. با وجود اهمیت این مصوبات، نقدهایی فنی به آن وارد است که پرداختن به آنها ضروری به‌نظر می‌رسد. تأثیرات ظاهری کمبود یا افت کیفیت آب بر محیط زندگی انسان، بر کسی پوشیده نیست. اما مجموعه‌ اثرات مستقیم و غیرمستقیم بحران آب بر پایداری و آینده ایران، همواره از سوی مسئولان نادیده گرفته شده‌ است. ضروری است همه مؤلفه‌های کمی، کیفی، پنهان، آشکار، مستقیم و غیرمستقیم مؤثر بر مدیریت منابع‌طبیعی مانند آب، خاک و هوا مورد توجه قرار گیرد. حاکمیت باید برای هریک از این مؤلفه‌ها، شاخص‌های مشخصی تعریف کند و براساس ماهیت و میزان اثرگذاری آنها، مسئولیت‌پذیری و سازوکار پاسخگویی را در ساختار مدیریت خود اعمال کند. در نبود چنین نگرش و ساختاری در بدنه قوه مجریه، تصمیم‌گیری در هیئت وزیران محدود به وزارتخانه‌های ظاهراً مرتبط با موضوع آب می‌ماند؛ درحالی‌که آب نقشی چندوجهی و بنیادی در همه ابعاد زندگی ایفا می‌کند. بی‌توجهی به نقش‌های غیرمستقیم و گاه پنهان دیگر وزارتخانه‌ها در فرایند تصمیم‌سازی و مطالبه‌گری راهبردی، باعث می‌شود تصمیمات نهایی از جامعیت و کارآمدی لازم برخوردار نباشد.

رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای سمنان با اشاره به آخرین وضعیت ذخایر آبی سدهای در این استان، از افزایش حجم آب موجود در سدهای دامغان و مجن در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته خبر داد.

وقتی شهروندان یزد در آخرین روزهای اسفند ۱۴۰۳ تقویم سال ۱۴۰۴ را ورق می‌زدند تا برای تعطیلات نوروز برنامه‌ریزی کنند، انتظار نداشتند با افزایش غیرمنتظره روزهای تعطیل مواجه شوند. درست وقتی همه ایران آماده می‌شد تا پس از دو هفته تعطیلات نوروزی به سر کار خود بازگردند، استان یزد به‌دلیل تشدید تنش آبی، دو روز دیگر (شنبه و یکشنبه، ۱۶ و ۱۷ فروردین) هم تعطیل اعلام شد. ماجرا از این قرار بود که در تعطیلات نوروزی، گروهی در اصفهان خطوط انتقال آب به یزد را شکستند و باعث قطع جریان آب از اصفهان به یزد شدند. این اتفاق نه‌فقط یزد را با بحران آب روبه‌رو کرد بلکه در اصفهان نیز موجب افزایش اعتراض کشاورزان به تأمین نشدن حقابه بخش کشاورزی شد. مسئله‌ای که ابعاد موضوع را از حوزه استان‌های درگیر خارج کرد و موجب شد معاون سیاسی و امنیتی وزارت کشور هم در موضوع مداخله کند. بااین‌حال، به‌نظر می‌رسد هیچ‌کدام از اقدامات انجام‌شده، چه از سوی استان یزد و چه اصفهان، معطوف به حل مسئله نیست. با دستور استاندار اصفهان سد زاینده‌‍رود به‌منظور تأمین آب مورد نیاز کشاورزی باز شد و استاندار یزد هم اعلام کرد پس از تعمیر و برقراری دوباره اتصال لوله‌های انتقال آب تمام همِّ استان را برای مراقبت از آن به کار خواهد گرفت. اما شرکت مدیریت منابع در جست‌وجوی راه‌حل دیگری است. راه‌حلی که بتواند به یک دعوای قدیمی میان سه استان درگیر در حوضه زاینده‌رود (چهارمحال‌وبختیاری، اصفهان و یزد) پایان دهد: «باید برای بارگذاری‌های اضافه از این حوضه فکری کرد.» این جمله‌ای است که «عیسی بزرگ‌زاده»‌، سخنگوی صنعت آب، بر آن تأکید می‌کند.

وزیر نیرو در پیام خود به مناسبت روز جهانی آب، که هر سال در ۲۲ مارس (دوم فرودین ماه) برگزار می‌شود، به اهمیت آگاهی‌بخشی در مورد آب و چالش‌های جهانی ناشی از کمبود آب اشاره کرد.

رودخانه‌هایی که زمانی زلال و پرجنب‌وجوش بودند، حالا زباله‌ها را به دوش می‌کشند. جنگل‌هایی که باید پناهگاه حیات‌وحش باشند، با کوه‌هایی از زباله محاصره شده‌اند. سواحل زیبا و آرامش‌بخش شمال، دیگر چهره‌ای دل‌انگیز ندارند؛ کیسه‌های پلاستیکی، بطری‌های رهاشده و زباله‌های انباشته‌شده، چهره طبیعت را مخدوش کرده‌اند. گیلان، مازندران و گلستان، سه نگین سرسبز ایران، حالا درگیر بحرانی هستند که هر روز وخیم‌تر می‌شود. زباله‌ها نه‌تنها زمین و آب را آلوده می‌کنند، بلکه سلامت انسان‌ها، حیوانات و حتی اقتصاد منطقه را تهدید می‌کنند. گردشگری، که یکی از مهمترین منابع درآمدی این مناطق است، زیر سایه سنگین پسماندها رنگ می‌بازد. درحالی‌که کشورهای دیگر از زباله به‌عنوان یک منبع ارزشمند برای تولید انرژی و درآمد استفاده می‌کنند، در شمال ایران، مدیریت ناکارآمد، نبود تأسیسات بازیافت مناسب و تصمیمات ناهماهنگ، این سرمایه را به یک معضل جدی تبدیل کرده است. کوه‌های زباله‌ای که در سراوان، انزلی، رشت و دیگر مناطق شمالی قد برافراشته‌اند، تنها یک مشکل زیست‌محیطی نیستند، بلکه زنگ خطری برای آینده این خطه به‌شمار می‌روند. اعتراضات مردمی، هشدارهای کارشناسان و وعده‌های مسئولان، سال‌هاست که شنیده می‌شود، اما تغییری محسوس در این وضعیت رخ نداده است. برخی معتقدند مافیای زباله و منافع اقتصادی پنهان، مانعی جدی بر سر راه‌حل این بحران هستند. حالا اما سؤال اینجاست: آیا برای نجات شمال، راهی باقی مانده است؟ در این گزارش، گفت‌وگوهای اختصاصی با نمایندگان مجلس و مسئولان را خواهید خواند؛ نظرات و راهکارهایی که می‌توانند مسیر آینده را روشن کنند. اما آیا این راهکارها از مرحله حرف فراتر خواهند رفت؟