گاز در شمال ایران نایاب شد

بهمن به نیمه رسیده بود که بالاخره زمستان روی خودش را به کشور نشان داد و تقریباً تمام استان‌های کشور را با کاهش دمای قابل‌توجه روبه‌رو کرد. به‌نظر می‌رسد سه استان شمالی بیشترین تأثیر از موج سرمای بهمن را تجربه کردند. افت فشار گاز در هر سه استان که موجب قطع گاز برخی مناطق شمالی شده، ارمغان سرما بوده است. مدیران عامل هر سه شرکت گاز می‌گویند با وجود استفاده صنایع از سوخت جایگزین روند مصرف همچنان افزایشی است. روز گذشته گاز شهروندان در کلاردشت مازندران و همچنین چمستان، آمل، بهشهر و چالوس نیز به‌‌علت کاهش فشار و افزایش مصرف قطع شده است. همچنین، گزارش‌هایی از گرگان از سوی شهروندان منتشر شده است که با قطع گاز به‌دلیل افت فشار مواجه شده‌اند.

شهروندان تاوان چه سیاست‌هایی را می‌دهند؟

در‌حالی‌که شهروندان شهرهای استان اصفهان می‌گویند با وجود استفاده از مازوت در نیروگاه اصفهان همچنان درگیر خاموشی دوساعته برق در روز هستند، شهروندان از سایر شهرهای کشور هم گزارش می‌دهند که با سرد شدن هوا برنامه زمان‌بندی قطع به آنان اعلام شده است. همچنین، خبری منتشر شده است که نشان می‌دهد احتمال خاموشی دوباره در پایتخت هم وجود دارد. شرکت توانیر اعمال خاموشی‌ها را تأیید می‌کند. شرکت توزیع برق تهران بزرگ خبر خاموشی پایتخت را نه تأیید و نه رد می‌کند، اما معاون وزیر نفت می‌گوید مصرف گاز بالا رفته است و درصورت تداوم این وضعیت عملاً نیروگاه‌ها باید به سوخت مایع روی‌ بیاورند. او یک‌بار دیگر موضوع کاهش سوخت‌رسانی به نیروگاه‌ها و افزایش آلودگی هوا ناشی از این اقدام در شهرهای کشور را تأیید می‌کند.

خراسان رضوی پایلوت طرح‌های فنی و فرهنگی مدیریت مصرف گاز

وزیر صمت در مشهد از پویش موفق مردمی‌سازی مصرف گاز در خراسان رضوی تقدیر کرد. این استان با حمایت شرکت ملی گاز و استانداری، با اجرای طرح‌های نوآورانه فنی و فرهنگی، به الگویی موفق در مدیریت مصرف گاز تبدیل شده و توانسته است با مشارکت مردم، مصرف گاز را به طور چشمگیری کاهش دهد. خرید اوراق بورس انرژی توسط صنایع، توزیع بخاری‌های راندمان بالا و فرهنگ‌سازی گسترده، از جمله عوامل موفقیت این پویش بوده‌اند.

برق، سوخت، اعتراض!

در بُعد اجتماعی و سیاسی ناترازی انرژی پیامدهایی گسترده و پیچیده دارد. کمبود انرژی، به‌ویژه در جوامعی که زیرساخت‌های انرژی به‌اندازه کافی توسعه نیافته‌اند، موجب افزایش هزینه‌های زندگی، کاهش کیفیت خدمات عمومی و ایجاد نارضایتی‌های اجتماعی شده است. در بسیاری از کشورها قطعی مکرر برق و افزایش قیمت سوخت، اعتراضات گسترده مردمی را در پی داشته و اعتماد عمومی به دولت‌ها را کاهش داده است. افزایش قیمت انرژی به‌طور مستقیم بر اقتصاد خانوارها تأثیر می‌گذارد و فشارهای مالی شدیدی را به‌خصوص بر طبقات پایین و متوسط جامعه وارد می‌کند. این امر می‌تواند شکاف طبقاتی را عمیق‌تر و ناآرامی‌های اجتماعی را تشدید کند.

انرژی کم، محصولات کمتر

|پیام‌ما| درحالی‌که استفاده از کود و سم به‌میزان استاندارد برای مقابله با آفات کشاورزی و حفظ بازدهی تولید الزامی است، اما مدیر مقابله با آفات سازمان حفظ نباتات می‌گوید بالا رفتن یکباره نرخ ارز، مشکل در واردات، به‌ویژه تعطیلی پتروشیمی‌های کشور که ناشی از ناترازی برق و گاز است، قیمت کود و سم و ملزومات کشاورزی را به‌شدت افزایش داده است تا جایی که کشاورزان قادر به تأمین آنها نیستند. به‌گفته او، حالا هم کیفیت محصولات کشاورزی و باغی در خطر است هم میزان آنها. همچنین، استمرار این شرایط نه‌فقط کشاورزان را در سال ۱۴۰۳ با چالش رو‌به‌رو کرده است بلکه می‌توانند به سال بعد هم سرایت کنند. به‌گفته «سعید معین نمینی»، این روند هم تولید محصول را کاهش می‌دهد و هم هدررفت را افزایش می‌دهد. گویی فقط منابعی مانند آب و خاک را بدون رسیدن به نتیجه مطلوب استفاده کنید.

از زباله به برق

|پیام ما| زباله‌سوزی یكى از راهكارهاى مرسوم تولید تركیبی حرارت و برق از پسماند است كه دو هدف كلی بازیابی انرژی و كاهش حجم پسماند فنى را دنبال مى‌كند. توسعه نیروگاه‌هاى زباله‌سوز در كشورهاى درحال‌توسعه با چالش‌هایى نظیر مطلوبیت پایین كیفیت پسماند، ناپایداری اقتصادی، نگرانى‌هاى محیط‌زیستی و بهداشتى، نارضایتی اجتماعی و عدم انطباق با مدیریت یكپارچه پسماند مواجه است. محدودیت‌هاى موجود در دفن نهایی پسماندهای عادى به‌خصوص در شهرهاى شمالى كشور باعث شده است در طی سالیان اخیر این فناورى مورد توجه سیاستگذاران وتصمیم‌گیران ملى و منطقه‌اى قرار گیرد. در حال حاضر، در كشور دو نیروگاه زباله‌سوز در شهرهاى تهران و نوشهر در حال بهره‌بردارى است و دو مجتمع نیروگاهی در شهرهاى سارى و رشت در حال ساخت است. بررسی وضعیت موجود نشان مى‌دهد توسعه نیروگاه‌های زباله‌سوز در كشور با چالش‌هایى نظیر زیرساخت ناكافى براى سنجش آلاینده‌هاى خروجى، عدم تطابق ضوابط ملى استقرار نیروگاه‌هاى زباله‌سوز با ضوابط بین‌المللى و ارزش حرارتى پایین پسماند ورودى مواجه است. بر همین اساس، دفتر مطالعات زیربنایی (گروه محیط‌زیست) مرکز پژوهش‌های مجلس گزارشی با عنوان «گزارش نظارتی وضعیت احداث زباله‌‌سوزها در کشور و مشکلات پیش رو» منتشر کرده و در آن به بررسی وضعیت فعلی و پیش رو پرداخته است و به‌منظور غلبه بر چالش‌هاى موجود پیشنهادهایی نظیر توسعه نیروگاه‌های زباله‌سوز در چارچوب برنامه ملى راهبردی مدیریت پسماندها، بومى‌سازى الگوریتم امكان‌سنجى فناورى‌هاى تبدیل پسماند به انرژی و مستندسازی تجربیات موفق و ناموفق نیروگاه‌های موجود زباله‌سوز ارائه داده است.

زباله‌های ما و انرژی‌های ناپیدا

درحالی‌که سهم نیروگاه‌های زیست‌توده یا زباله‌سوزها در سبد انرژی تجدیدپذیر ایران تنها به ۲ درصد رسیده است، باید خاطرنشان کرد که تا سال ۲۰۲۱ میلادی، بیش از ۲۰۰۰ نیروگاه زباله‌سوز در سطح جهانی به بهره‌برداری رسیده است. این در حالی است که در کشورهای توسعه‌یافته، این نوع نیروگاه‌ها به‌سرعت در حال گسترش‌اند و نقشی اساسی در کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی و بهبود کیفیت زندگی ساکنان ایفا می‌کنند.

انرژی سبز محصور در موانع خاکستری

در سال‌های اخیر، باتوجه‌به بحران‌های زیست‌محیطی و ناترازی شدید برق در کشور، تحولات قابل‌توجهی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر به وقوع پیوسته است. بااین‌حال، دست‌اندرکاران این صنعت هنوز با چالش‌های جدی مواجه‌اند. علی‌رغم اینکه نمایندگان مجلس از تصویب قوانین حمایتی سخن می‌گویند، اما پیشرفت‌های حاصل از این قوانین در عمل بسیار محدود بوده و موانع پنهان، راه موفقیت آن‌ها را مسدود کرده است. شاید برای بسیاری این پرسش مهم مطرح شود که چرا قوانین وضع‌شده نتوانسته‌اند به توسعه تجدیدپذیرها در ایران کمک کنند و چه عواملی در این ناکامی نقش دارند. در گفت‌وگو پیش رو با اسفندیار زارعی، مدیرعامل شرکت نیرونویان قشم، تلاش شده است به این سؤالات پاسخ داده شود. او در این مصاحبه به بررسی چالش‌های موجود، ضرورت بهبود فرایندها و چشم‌انداز آینده انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران می‌پردازد.

وعده‌ای که محقق نشد

مرداد امسال شهرداری کرمان ۲ دستگاه خودرو برقی متعلق به شهرداری را رونمایی کرد و از رانندگان تاکسی خواست با تسهیلات خودروهای فرسوده‌شان را به خودرو برقی تبدیل کنند. شهردار کرمان در مراسم افتتاحیه پشت یکی از این خودروها نشست و دکمه استارت را فشار داد تا شروعی نمادین برای خودروهای برقی در کرمان باشد. مسئولان شهرداری کرمان با تبلیغات زیاد مدعی شدند که کرمان بعد از تهران دومین شهری است که خودروهای برقی را وارد ناوگانش کرده، اما این شروع در حد همان استارت باقی‌ماند و با گذشت شش ماه، هنوز هیچ تاکسی برقی رسما وارد ناوگان تاکسی‌رانی کرمان نشده است.

حمل‌ونقل برقی؛ کلید مقابله با بحران آلودگی

«آلودگی هوای تهران رکورد زد.» این جمله، عبارتی تکراری و آشناست که با آغاز فصل زمستان، بارها به تیتر خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها تبدیل می‌شود. در کلان‌شهرهایی مانند تهران که با رشد سریع جمعیت و گسترش استفاده از خودروهای شخصی روبرو هستند، آلودگی هوا به یک بحران مداوم تبدیل شده است. آمارها نشان می‌دهند که حدود ۶۰ درصد آلودگی هوای شهر تهران به واسطه ذرات معلق ناشی از خودروهاست. ازاین‌رو، بسیاری از کارشناسان حوزه شهری بر این باورند که ورود خودروهای برقی (PEVs) به بازار به‌عنوان یک راهکار نوین و پایدار، نقش بسزایی در مقابله با آلودگی هوا و بهبود کیفیت زندگی در این کلان‌شهرها دارد.