براساس گزارش مرکز پژوهش های مجلس
فضای کسب و کار کرمان بدتر شد

فضای کسب ‌و کار در استان کرمان بر اساس آخرین گزارشی که مرکز پژوهش‌های مجلس منتشر کرده، نسبت به سال 94 بدتر شده است. فضای کسب‌ و کار کرمان در تنگناست. این موضوع را می‌توان از گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس برداشت کرد. گزارشی که در آن از 264 تشکل اقتصادی سراسر کشور درباره 21 مؤلفه محیط کسب‌وکار ایران پرسش شده و بر اساس آن استان کرمان با کسب 6.21 امتیاز (امتیازدهی در گزارش‌های مرکز پژوهش‌ها درباره فضای کسب‌وکار از یک تا 10 بوده که یک، بهترین امتیاز و 10، بدترین امتیاز است) در رتبه 18 قرارگرفته، درحالی‌که در زمستان 94 کرمان با 5.93 امتیاز ازنظر فضای کسب‌وکار در رتبه هشتم کشور قرار داشت. کرمان در فصل مشابه یعنی بهار 94 هم با 5.59 امتیاز ازنظر فضای کسب‌وکار در رتبه چهارم کشور قرار داشت که نشان می‌دهد وضعیت فضای کسب‌وکار کرمان چندان مطلوب نیست.
بهبود فضای کسب ‌و کار
در کشور
این در حالی است که برآیند ارزیابی تشکل‌های اقتصادی نشان می‌دهد که میانگین امتیاز فضای کسب‌وکار کل کشور 5.97 در بهار 95 است که از فضای کسب‌وکار در زمستان 94 با 6 امتیاز بهتر است. در بهار 94 هم میانگین امتیاز فضای کسب‌وکار در کل کشور 5.87 بوده که نشان می‌دهد فضای کسب‌وکار در کل کشور در بهار 95 نسبت به بهار 94 چندان تغییری نکرده اما این مؤلفه کرمان شدیداً افت کرده است. این در حالی است که هر چه فضای کسب‌وکار شرایط بهتری داشته باشد، بهره‌برداری از فرصت‌های کارآفرینی بیشتر است و هر چه بهره‌برداری از فرصت‌های کارآفرینی در جامعه‌ای بیشتر باشد، عملکرد اقتصاد آن کشور و خلق ارزش و ثروت در آن جامعه بیشتر می‌شود. موضوعی که چندی پیش محسن جلال پور، رییس سابق اتاق بازرگانی ایران و کرمان به اهمیت آن اشاره‌کرده بود. او گفته بود: «بند اول اقتصاد مقاومتی بر تأمین شرایط و فعال‌سازی تمامی امکانات و منابع مالی و سرمایه‌های انسانی به‌منظور توسعه کارآفرینی تأکید کرده است. این بند در واقع جویای وظایف اصلی وزارت کار است که باید با ایجاد شرایط مناسب برای کسب‌وکار و درآمدزایی اشتغال افراد جامعه را فراهم کند.»
دریافت تسهیلات از بانک‌ها؛ مشکل اصلی بهبود کسب‌وکار
تشکل‌های اقتصادی مورد پرسش در این گزارش دریافت تسهیلات از بانک‌ها را مشکل اصلی بهبود فضای کسب‌وکار عنوان کردند. موضوعی که بارها در استان کرمان هم در مورد آن بحث شده است و معاون اول رییس جمهور آبان ماه سال جاری از استاندار خواسته بود با بانک‌ها برخورد کند. بر اساس آخرین گزارش وزارت صنعت، معدن و تجارت از طرح رونق تولید، تا 15 آذر، در شمال استان 171 میلیارد تومان تسهیلات به 189 واحد تولیدی و طرح‌های نیمه‌تمام بالای 60 درصد پیشرفت فیزیکی پرداخت‌شده است (واحدهای تولیدی و طرح‌های نیمه‌تمام مربوط به دو سازمان صنعت، معدن و تجارت و جهاد کشاورزی هستند) و ازنظر رقم تسهیلات پرداختی در بین استان‌های کشور در رتبه بیستم است. جنوب کرمان هم از این نظر با 51 میلیارد تسهیلات پرداختی به 130 واحد و طرح در رتبه سی‌ام کشور است. ضعف بازار سرمایه در تأمین مالی تولید و نرخ بالای تأمین سرمایه از بازار غیررسمی، وجود مفاسد اقتصادی در دستگاه‌های حکومتی و بی تعهدی شرکت‌ها و مؤسسات دولتی به پرداخت به‌موقع بدهی خود به پیمانکاران دیگر مؤلفه‌هایی هستند که در گزارش مرکز پژوهش‌ها به ‌عنوان مؤلفه نامساعد محیط کسب ‌و کار به آن‌ها اشاره ‌شده است.

مؤلفه‌های محیط کسب ‌و کار
مرکز پژوهش‌ها درباره مؤلفه‌های محیط کسب‌وکار می‌نویسد: «عواملی هستند که به‌طور مشترک بر اداره و عملکرد همه بنگاه‌ها در جامعه موردمطالعه اثر می‌گذارند، اما تقریباً خارج از کنترل مدیران بنگاه‌ها هستند. محیط کسب‌وکار عمدتاً در حوزه بنگاه‌های کوچک و متوسط بررسی و مطالعه می‌شود، زیرا بنگاه‌های بزرگ تا حدودی می‌توانند با صرف هزینه‌هایی مانند تبلیغات برای تغییر فرهنگ مصرفی و لابی کردن در محافل سیاست‌گذاری، عوامل خارجی مؤثر بر اداره و عملکرد بنگاه‌هایشان را مهار کنند، اما بنگاه‌های کوچک و متوسط چنین قابلیتی ندارند و به همین دلیل بهبود محیط کسب‌وکار برای بنگاه‌های کوچک و متوسط اهمیت زیادی دارد.» این مرکز در ارتباط با فضای کسب‌وکار ایران، از سال 89 گزارش‌های فصلی ارائه می‌کند. بدین ترتیب که با ارسال پرسشنامه برای چندین تشکل اقتصادی در سراسر کشور، در چندین مؤلفه نظرخواهی می‌کند و پس‌ازآن وضعیت فضای کسب‌وکار کشور و استان‌ها را ارائه می‌کند. بد نیست بدانید از اواخر سال 71 به دستور هیات‌رییسه مجلس چهارم، نهادی مستقل‌، دائمی و سازمان‌یافته به نام «مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی» برای ارائه خدمات مستمر کارشناسی و مطالعاتی در کنار مجلس قرار گرفت. مراحل قانونی تأسیس این مرکز در پاییز سال 1374 به انجام رسید.

بهبود نسبی فضای کسب‌وکار در دولت روحانی
اگرچه فضای کسب‌وکار استان کرمان در بهار 95 چندان رتبه جالبی ندارد اما در سه سال گذشته، فضای کسب‌وکار استان کرمان بهتر از دولت احمدی‌نژاد بوده است. در زمستان 91 که اواخر کار دولت احمدی‌نژاد بود، استان کرمان با 6.99 امتیاز در رتبه آخر بود! در بهار 92 که هنوز دولت احمدی‌نژاد روی کار بود، امتیاز کرمان 6.29 بود و در رتبه 23 فضای کسب‌وکار در کشور بود.
اما با روی کار آمدن حسن روحانی در پایان سال 92، استان کرمان با 6.22 امتیاز به رتبه 20 فضای کسب‌وکار رسید. در بهار 93 رتبه کرمان در فضای کسب‌وکار به 6 رسید و در پایان این سال کرمان سومین استان ازنظر فضای کسب‌وکار بود. میانگین امتیاز استان کرمان در سال 93، 5.78 بود و ششمین استان ازنظر فضای کسب‌وکار در این سال شد.
در سال 94 هم با 6 امتیاز استان کرمان نهمین استان ازنظر فضای کسب‌وکار شد. در بهار این سال کرمان در رتبه چهارم، در تابستان در رتبه هشتم، در پاییز در رتبه 23 و در زمستان در رتبه هشتم ازنظر فضای کسب ‌و کار قرار داشت.